Psikoloji Soru Bankası

Psikoloji Akademi Soru Bankası

Hazırlayan: Mustafa Said Mert
Soru: 1 / 1000 Doğru: 0

18 Mayıs 2026 Pazartesi

Haftalık Psikoloji Bülteni

11–17 Mayıs 2026

1.TRAVMA SONRASI SALDIRGANLIĞIN BEYİN DEVRESİ BULUNDU
ABD – Neuropsychopharmacology araştırma grubu tarafından travmatik stres sonrası beyin bağlantıları incelendi. Travma sonrası saldırganlık, orbitofrontal korteks → amigdala hattıyla ilişkili bulundu. Beyin “tehdit modu”na geçince agresif davranış artabiliyor. Stres, sadece kaygıyı değil davranış kontrolünü de bozuyor. Travma sonrası öfke patlamalarının biyolojik altyapısı daha net anlaşılmaya başladı.
Kaynak:
Neuropsychopharmacology (6 Mayıs 2026) 
Nature

2. BORDERLINE KİŞİLİK BOZUKLUĞUNDA BEYİN AĞLARI FARKLI ÇALIŞIYOR
Almanya & İtalya ortak çalışması. fMRI ile dinamik beyin bağlantıları incelendi.Duygu düzenleme bölgeleri sürekli değişken aktivite gösteriyor.Travma geçmişi arttıkça bağlantı düzensizliği artıyor.Semptom şiddeti ile beyin ağı değişimleri ilişkili bulundu. Borderline kişilik bozukluğu artık yalnızca davranışsal değil, “ağ temelli” bir bozukluk olarak değerlendiriliyor.
Kaynak:
European Archives of Psychiatry and Clinical Neuroscience (8 Mayıs 2026) 
Springer Nature Link

3. PTSD’DE DUYGUSAL UYUŞMA İLK KEZ ELEKTRİKSEL OLARAK ÖLÇÜLDÜ
ABD – askerler üzerinde nörobilim araştırması.MEG (manyetoensefalografi) ile beyin aktivitesi incelendi.PTSD’li bireylerde duygusal uyaranlara beyin tepkisi daha düşük.Kalp ritmi düzenlenmesi daha yavaş çalışıyor. “Duygusal uyuşma” biyolojik olarak gözlemlendi. Travma sonrası hissizlik duygusu psikolojik değil, nörofizyolojik olabilir.
Kaynak:
Brain Research (15 Mayıs 2026) 
ScienceDirect

4. ÇOCUKLUK TRAVMASI BEYİN AĞLARINI DEĞİŞTİRİYOR
Çin & ABD ortak araştırması. Ergen depresyonu yaşayan bireylerde beyin bağlantıları incelendi.Çocukluk travması → beynin bağlantı düzenini bozuyor. Özellikle hafıza ve duygu bölgelerinde düzensizlik görüldü. Tedavi sonrası bazı bağlantılar normale dönebiliyor.Travma beynin fiziksel organizasyonunu etkileyebiliyor.
Kaynak:
Communications Medicine – Nature (24 Nisan 2026) 
Nature

5. DEPRESYON TEDAVİSİNDE “MUTLULUK ODAKLI TERAPİ” YÜKSELİYOR
ABD – klinik depresyon araştırmaları. “Positive Affect Treatment (PAT)” modeli incelendi. Tedavi sadece kötü duyguları azaltmaya değil, olumlu duyguları artırmaya odaklanıyor. Özellikle “haz alamama” belirtilerinde etkili bulundu. Beynin ödül sistemi yeniden aktive edilebiliyor. Yeni yaklaşım: depresyonda sadece acıyı azaltmak değil, mutluluğu yeniden öğretmek.
Kaynak:
The Washington Post (6 Mayıs 2026) 
The Washington Post

6. TRAVMATİK ANILAR DEPRESYONU DOĞRUDAN ETKİLEYEBİLİR
Birleşik Krallık & Ukrayna veri analizi. 3.000’den fazla kişi üzerinde travmatik hafıza etkileri incelendi. Travmatik anılar → depresyon ve kaygıyla doğrudan ilişkili. PTSD belirtileri olmasa bile etki devam ediyor. Hafıza sistemi ruh sağlığında kritik rol oynuyor. Travma sadece “geçmiş bir olay” değil; zihinde aktif kalan bir süreç olabilir.
Kaynak:
International Journal of Clinical and Health Psychology (2026) 
ScienceDirect

7. ESTROJEN VE TRAVMA ARASINDA YENİ BAĞLANTI
University of Pennsylvania (ABD). Travma sonrası hafıza süreçleri incelendi. Beyindeki östrojen düzeyi travma etkisini değiştirebiliyor. Bazı dönemlerde travmatik hafıza daha güçlü oluşabiliyor. PTSD riskinde hormonal süreçler etkili olabilir. Travma herkesi aynı şekilde etkilemeyebilir; biyolojik farklılıklar önemli.
Kaynak:
Neuron / Live Science (Mayıs 2026) 
Live Science

8. PSİKEDELİK TEDAVİLER PTSD İÇİN UMUT VERİYOR
ABD – psikiyatri ve nörobilim çalışmaları. MDMA ve psilosibin destekli terapiler incelendi. Beyindeki korku devreleri zayıflayabiliyor. Nöron bağlantıları yeniden güçlenebiliyor. Bazı hastalarda PTSD belirtileri ciddi oranda azaldı. Psikedelik destekli terapiler psikiyatride yeni bir dönemin başlangıcı olabilir.
Kaynak:
Live Science (2026) 
Live Science

HAFTANIN BİLİMSEL TRENDLERİ
Bu hafta öne çıkan araştırma alanları:
Travma nörobiyolojisi
Beyin bağlantı ağları
PTSD ve duygu düzenleme
Pozitif duygu terapileri
Travmatik hafıza mekanizmaları
Nöropsikiyatride biyolojik modeller

Bu haftanın bilimsel mesajı:
Psikolojik travmalar sadece zihinsel değil
ölçülebilir biyolojik değişimler oluşturuyor.
Mustafa Said Mert tarafından hazırlanmıştır.

3 Mayıs 2026 Pazar

Haftalık Psikoloji Bülteni

Haftalık Psikoloji Bülteni
27 Nisan –03 Mayıs 2026

Depresyonun Biyolojik Kökeni Netleşiyor
McGill University & Douglas Institute (Kanada)

Beyin dokusu üzerinde genetik ve hücresel analizler.
Depresyonda iki farklı beyin hücresi türü farklı çalışıyor. Nöronlar + bağışıklık hücreleri (mikroglia) birlikte etkileniyor. Depresyon artık sadece psikolojik değil, hücresel bir bozukluk.
Bu bulgu, “kişisel zayıflık” algısını çökertiyor → depresyon biyolojik temelli.

Kaynak:
Nature Genetics / ScienceDaily (2026) 
ScienceDaily

Korku ve Travma Sandığımızdan Farklı
University of Arizona (ABD)

Beyindeki “astrocyte” hücreleri incelendi.
Daha önce “destek hücresi” sanılan astrocyteler, korku hafızasını aktif olarak yönetiyor. Bu hücreler korkuyu güçlendirebilir veya zayıflatabilir.Anksiyete ve PTSD tedavisinde yepyeni hedef: nöronlar değil, destek hücreleri.

Kaynak:
ScienceDaily (2026) 
ScienceDaily

Travma Herkesi Aynı Şekilde Etkilemiyor
University of Pennsylvania & UC Irvine (ABD)

Stres anında beyindeki hormon (östrojen) etkisi incelendi. Travma sonrası kalıcı etki → olaydan çok beynin o anki durumu ile ilgili
Yüksek östrojen → daha güçlü (ve riskli) hafıza oluşumu.
PTSD riskinde biyolojik farklılıklar kritik.
“Travma herkesi eşit etkilemez” → nedeni psikolojik değil, nörobiyolojik.

Kaynak:
Neuron / Penn Medicine (2026) 
Penn Medicine

Beyin Geleceği Düşündüğünde Ödül Sistemi Aktif Oluyor.
Ruhr University Bochum (Almanya) & Sorbonne University (Fransa)

“Mental time travel” (geleceği zihinde canlandırma) modeli.
Geleceği düşünmek → dopamin sistemini aktive ediyor. Bu durum plan yapmayı ödüllendirilen bir davranışa dönüştürüyor. Ancak negatif senaryolar → kaygıyı artırabiliyor. Motivasyonun kaynağı: geleceği hayal etmek (ama doğru şekilde).

Kaynak:
Psychological Review (2026) 
Neuroscience News

Beyin Kararları Nasıl Veriyor?
ABD – bilişsel sinirbilim çalışmaları

Beyin karar verirken; seçenekler için “kanıt topluyor”.  Eşik aşılınca karar oluşuyor. Hızlı karar = daha az veri → daha fazla hata.
“İçgüdüsel karar” aslında çok hızlı çalışan bir hesaplama süreci.

Kaynak:
Scientific American (2026) 
Scientific 

Zihinsel Hastalıklar Fiziksel Hastalık RİSKİNİ Arttırıyor 
University of Colorado Boulder + Danimarka veri seti

Büyük ölçekli sağlık kayıtları analizi. Ruhsal hastalık → fiziksel hastalık riski %37 artıyor
Depresyon → kalp hastalığı riski 1.5 kat. Bazı durumlarda risk çok daha yüksek. “Zihin–beden ayrı değildir” → artık bilimsel olarak net.

Kaynak:
University of Colorado (2026) 
University of Colorado Boulder

Beyin Gelişimini Canlı Olarak Takip Etmek Artık Mümkün
North Carolina State University (ABD)

Beyin organoidleri (mini beyin modelleri) üzerinde sensör teknolojisi. İnsan beyin gelişimi laboratuvarda izlenebiliyor.Elektriksel aktivite gerçek zamanlı ölçülebiliyor. Artık nörogelişimsel hastalıklar daha iyi anlaşılacak. Psikolojinin geleceği; laboratuvarda “mini beyin” çalışmaları.

Kaynak:
Neuroscience News (2026)
Neuroscience News

Orta Yaş Krizi Gerçek ve Artıyor
American Psychological Science (ABD)

30 yıl öncesi ile günümüz orta yaş bireylerinin karşılaştırılması yapıldı.
Yalnızlık ↑
Depresyon ↑
Hafıza problemleri ↑
Modern yaşam → özellikle orta yaşta psikolojik yükü artırıyor.

Kaynak:
APS / Psychological Science (2026) 
psychologicalscience.org

Haftanın Bilimsel Trendleri
Nörobiyolojik psikoloji (beyin hücreleri & depresyon), travma ve biyolojik hassasiyet, karar verme mekanizmaları, zihin–beden bağlantısı, gelecek odaklı düşünme ve motivasyon.

Genel Sonuç
Bu haftanın en güçlü bilimsel mesajı: Psikoloji artık sadece “zihin” değil
beyin hücreleri, biyoloji ve sistemler bilimidir.

Mustafa Said Mert tarafından hazırlanmıştır.